Televisie is al decennialang een vast onderdeel van ons dagelijks leven. Wat begon als een groot, log apparaat in de huiskamer, is uitgegroeid tot een slim scherm dat films, series, nieuws en sport streamt wanneer jij dat wilt. De manier waarop we tv kijken is de afgelopen jaren enorm veranderd. Toch blijft het toestel voor veel mensen het middelpunt van de woonkamer.
Van zwart-wit beeld naar Ultra HD
De eerste televisietoestellen in Nederland verschenen in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Het beeld was zwart-wit en de keuze aan zenders was beperkt. In 1960 begon de Nederlandse publieke omroep met reguliere uitzendingen, en steeds meer huishoudens schafte een toestel aan. Kleurentelevisie deed zijn intrede in Nederland in 1967, al duurde het nog jaren voordat de meeste gezinnen over een kleurenapparaat beschikten. Sindsdien ging de ontwikkeling snel. Flatscreens vervingen de dikke beeldbuistoestellen, en tegenwoordig zijn 4K en OLED schermen de standaard in veel winkels. Een modern scherm toont zo veel detail dat je elk grassprietje ziet tijdens een voetbalwedstrijd.
Lineaire tv en streaming naast elkaar
Vroeger was er geen ontkomen aan: je keek wat er op dat moment werd uitgezonden. Mis je een programma, dan had je pech. Dat veranderde met de komst van de videorecorder, later gevolgd door digitale recorders en uiteindelijk streamingdiensten zoals Netflix, Disney+ en Videoland. Deze platforms bieden series en films op aanvraag, zonder vaste uitzendtijden. Toch kijken veel mensen nog steeds live naar het journaal, sportwedstrijden of talkshows. Lineaire televisie, waarbij zenders een vaste programmering volgen, is dus niet verdwenen. Beide vormen bestaan gewoon naast elkaar, en de meeste smart-tv’s ondersteunen ze allebei zonder dat je extra apparaten nodig hebt.
De opkomst van de smart-tv
Een smart-tv is een toestel dat verbinding maakt met het internet. Daardoor kun je rechtstreeks vanuit het menu een streamingdienst openen, YouTubevideo’s bekijken of een app installeren. De eerste smart-tv’s kwamen rond 2010 op de markt, maar destijds waren de mogelijkheden nog beperkt. Nu draaien veel toestellen op een eigen besturingssysteem, vergelijkbaar met een smartphone. Merken als Samsung, LG en Philips hebben hun eigen platforms ontwikkeld. Via spraakbesturing kun je zoekopdrachten geven zonder de afstandsbediening te gebruiken. Voor ouderen of mensen die minder handig zijn met technologie, kan dat soms overweldigend zijn. Gelukkig bieden veel fabrikanten een vereenvoudigd menu aan dat speciaal is ontworpen voor gebruikers die liever iets minder knoppen zien.
Schermgrootte, beeldkwaliteit en geluid
Bij het kiezen van een nieuw toestel letten mensen op schermgrootte, beeldkwaliteit en geluid. De schermgrootte wordt gemeten in inches, gemeten diagonaal van hoek tot hoek. Voor een gemiddelde woonkamer is een scherm van 55 inch een populaire keuze. OLED-schermen gelden als de beste optie voor beeldkwaliteit, omdat elk pixel zijn eigen licht uitstraalt en zwart echt zwart is. QLED en LCD-schermen zijn betaalbaardere alternatieven die ook goede resultaten geven. Het ingebouwde geluid van de meeste toestellen is vaak minder indrukwekkend dan het beeld. Veel mensen kiezen daarom voor een soundbar of een losse geluidsinstallatie om de bioscoopervaring thuis te benaderen. Een goede combinatie van beeld en geluid maakt het kijken naar een spannende film of een live concert tot een prettige ervaring.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen OLED en QLED?
OLED-schermen gebruiken pixels die zelf licht uitstralen. Hierdoor zijn zwarten dieper en is het contrast scherper. QLED-schermen gebruiken een LED-achtergrondverlichting in combinatie met een quantum dot-filter. Ze zijn vaak helderder en iets goedkoper, maar halen het contrast van OLED niet helemaal.
Hoe groot moet een scherm zijn voor mijn woonkamer?
De juiste schermgrootte hangt af van de kijkafstand. Als vuistregel geldt: zit je ongeveer twee meter van het scherm af, dan is een toestel van 50 tot 55 inch prettig. Zit je verder weg, dan mag het scherm groter zijn zonder dat het oog moe wordt.
Kan ik een oude tv ook slim maken zonder een nieuw toestel te kopen?
Ja, dat kan. Met een mediaspeler zoals een Amazon Fire Stick, een Google Chromecast of een Apple TV sluit je een kleine dongle aan op de HDMI-ingang van je bestaande toestel. Daarna heb je toegang tot streamingdiensten en andere apps, zonder dat je een nieuw apparaat hoeft te kopen.
Is het slecht om lang achter elkaar tv te kijken?
Lang aaneengesloten stilzitten en veel schermtijd heeft invloed op je gezondheid. Regelmatig even opstaan, bewegen en je ogen rust geven vermindert vermoeidheid. Voor kinderen adviseren gezondheidsorganisaties om de dagelijkse schermtijd te beperken en pauzes in te lassen.









